Ένα τόσο δα νησί στη μέση του Αιγαίου, ένα νησί που ο ήλιος δεν το εγκαταλείπει σχεδόν ποτέ, έγινε –όχι τυχαία – θρησκευτικό κέντρο ως γενέτειρα του Απόλλωνα αλλά και σπουδαίο εμπορικό κέντρο, με φήμη που παρέμεινε αμείωτη ακόμη και όταν πέρασε στην παρακμή.

Ήδη από τα μεσαιωνικά χρόνια ιστορικοί ερευνητές και αρχαιολόγοι ενδιαφέρθηκαν για τους αρχαιολογικούς θησαυρούς που έκδηλα φανέρωνε το νησί, ενώ το 1772 έγινε και η πρώτη ανασκαφή, όταν το νησί όπως και όλες οι Κυκλάδες υπάγονταν στη ρώσικη αυτοκρατορία. Τα αρχαιολογικά ευρήματα που τότε ήρθαν στο φως οδηγήθηκαν στην Αγία Πετρούπολη και σήμερα εκτίθενται στην πλειονότητά τους στο υπέροχο μουσείο Ερμιτάζ.

Από τότε έως σήμερα, η Δήλος, ανεμοδαρμένη από τους βόρειους ανέμους που καθαρίζουν το Αιγαίο στέκει προκλητική με όσα θαυμαστά έχει ακόμη να φανερώσει και όπως φαίνεται έχει ακόμη πολλά.

Η πρόσφατη υποβρύχια έρευνα που πραγματοποιήθηκε υπό τη διεύθυνση της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων και σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή, αναφέρει την εύρεση μεγάλου λιμενοβραχίονα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας –μίας εντυπωσιακής κατασκευής 160 μέτρων και πλάτους 40μ. κατασκευασμένη με ογκόλιθους από γρανίτη, εντυπωσιακούς σε όγκο. Επιπλέον, εντοπίστηκαν υπολείμματα ναυαγίου με εκατοντάδες αμφορείς, ενώ φωτογραφήθηκαν δύο ακόμη ναυάγια στο νότιο άκρο της Δήλου, την Χερόννησο και στη Ρήνεια, τα οποία θα πρέπει να έγιναν την περίοδο της ακμής του νησιού (2ος -1ος αι. π.Χ.).

Ωστόσο, οι αμφορείς που πιθανότατα μετέφεραν κρασί και λάδι από τη γειτονική Ιταλία χρονολογούνται τον 2ο με 4ο αι. μ.Χ., γεγονός που καταμαρτυρεί τη συνεχή εμπορική δύναμη του νησιού, ακόμη και μετά την καταστροφή της.

Τα ευρήματα επιτείνουν την ανάγκη να συνεχιστεί η συστηματική υποβρύχια διερεύνηση του νησιού και φυσικά να ενταθεί η «αποκατάστασή» του με την επικείμενη αναστήλωση της Στοάς του Φιλίππου Ε΄ από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και με την υποστήριξη του Ιδρύματος Π. & Α. Κανελλοπούλου. http://www.ancient-origins.net/news-history-archaeology/ancient-remains-and-new-shipwrecks-show-greek-island-delos-was-major-021413

http://www.cnn.gr/style/politismos/story/82690/dilos-arxaioi-thisayroi-toy-ieroy-nisioy-sto-fos