Η αναστήλωση ενός οικοδομήματος υψίστης αξίας και σημειολογίας τόσο για την αρχαία όσο και για την σύγχρονη Ελλάδα, είναι μια διαδικασία μακρά και επίπονη. Το αποτέλεσμα όμως δικαιώνει αυτούς που το αναλαμβάνουν, που το υποστηρίζουν και το στηρίζουν αφού μένει ως παρακαταθήκη πολιτισμού για όλους, Έλληνες και ξένους, και για όλες τις επόμενες γενιές.

Η πρώτη, προκαταρκτική φάση της αναστήλωσης της στοάς του Φιλίππου Ε΄στη Δήλο, που αναμένεται στο σύνολό της να διαρκέσει 3 χρόνια, είναι η καταγραφή και ταύτιση των αρχιτεκτονικών μελών που θα ενσωματωθούν στο μνημείο αλλά και αυτών που δεν θα χρησιμοποιηθούν. Το συνολικό μήκος του κτιρίου υπολογίζεται στα 74μ. μήκος και 16μ. πλάτος, ενώ η αρχική του ανέγερση πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 3ου, αρχές του 2ου αι. π.Χ.. Η κ. Δήμητρα Μαυροκορδάτου, επικεφαλής αρχιτέκτονας του έργου, που έχει αναλάβει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, μοιράζεται με προσοχή τις σκέψεις της. Με την ίδια προσοχή που αναλαμβάνει και φέρνει εις πέρας έργα μεγάλης αρχαιολογικής και πολιτιστικής αξίας. Εκείνη βρίσκονταν και στην Καρθαία, όπου μαζί με την αξιόλογη ομάδα αρχαιολόγων και συντηρητών απέσπασαν το σημαντικό βραβείο Europa Nostra 2017.

«Έχουμε κάνει μία πρώτη καταγραφή των αρχιτεκτονικών μελών, έναν απαραίτητο καθαρισμό του μνημείου, το οποίο είχε κυριολεκτικά πνιγεί στα χόρτα και στα βούρλα, και έχουμε καταφέρει να αναδείξουμε αρκετά το μνημείο. Τα αρχιτεκτονικά μέλη έχουν αριθμηθεί και έχουν ταξινομηθεί ανάλογα με το πού θα τοποθετηθούν: Στο μνημείο ή σε ξέχωρο σημείο.  Ωστόσο οι κατάλογοι καταγραφής θα επανεξεταστούν σε μία δεύτερη αξιολόγηση. Στις προκαταρκτικές εργασίες εντάσσεται και ο καθαρισμός ενός σημείου, περίπου 600τ.μ., που βρίσκεται κοντά στη θάλασσα, δυτικά του μνημείου, το οποίο αφού καθαριστεί πλήρως, θα επιστρωθεί με μπετόν και εκεί θα τοποθετηθούν τα αρχιτεκτονικά μέλη τα οποία δεν θα χρησιμοποιηθούν στην αναστήλωση του μνημείου.

Με τη βοήθεια ενός τηλεσκοπικού γερανού, ο οποίος θα παραμείνει στον χώρο για περίπου δύο εβδομάδες, θα προχωρήσουμε στις απαραίτητες μετακινήσεις και ταξινομήσεις. Θα απομακρυνθούν αρχιτεκτονικά μέλη μέσα από τη στοά, τα οποία δεν χρειάζονται, και κάποια άλλα θα έρθουν κοντά στην στοά για να υποστηρίξουν τις επακόλουθες αναστηλώσεις.

Η εμπειρία της Καρθαίας μας δίδαξε ότι είναι απαραίτητη η επιμέρους βιντεοσκόπηση όλων των σταδίων των εργασιών γιατί αυτό θα αποτελέσει και την πιο εύγλωττη τεκμηρίωση της δουλειάς μου, ενώ επιπλέον ένα μονταρισμένο υλικό από λήψεις με κάμερα και drones, θα αποτελέσει μία εξαιρετική «ξενάγηση» των εργασιών που θα υλοποιηθούν σε βάθος 3 χρόνων.

Η επιτόπου καταγραφή των αρχιτεκτονικών μελών ανέδειξε 30 αρχαίους λίθους από τον στυλοβάτη, ενώ η αρχική μας εκτίμηση ήταν ότι υπήρχαν μόλις 2! Αυτό σημαίνει ότι θα έχουμε περισσότερο αρχαίο υλικό για να χρησιμοποιήσουμε στην αναστήλωση. Επιπλέον, στο έργο αυτό θα προχωρήσουμε σε τρισδιάστατη αποτύπωση έτσι ώστε να μπορέσουμε να κατασκευάσουμε το απαραίτητο συμπλήρωμα σε ένα CNC μηχάνημα (μηχάνημα χάραξης και κοπής) και να αποδώσουμε με ακρίβεια το τρισδιάστατο μέλος, μειώνοντας παράλληλα και την επιτόπου δουλειά. Με την καλύτερη δυνατή προετοιμασία θα είμαστε κάθε φορά έτοιμοι για να εφαρμόζουμε με ακρίβεια όσα σχεδιάζουμε. Αρχές Νοεμβρίου θα ολοκληρωθεί το σκέλος των μετακινήσεων. Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν οι μελέτες για τις πλατφόρμες και το σκέλος των αποτυπώσεων. Την άνοιξη θα ξεκινήσουμε και πάλι επιτόπου υλοποιώντας ό,τι δουλευτεί μέσα στον χειμώνα. Αυτός είναι ο προγραμματισμός…».

Αυτόν τον προγραμματισμό θα παρακολουθούμε και θα στηρίζουμε. Με πίστη στη δουλειά των ανθρώπων που το έχουν αναλάβει και στο εξαιρετικό δυναμικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.